#MeToo – waarom gerichte steun van mannen onontbeerlijk is

MeToo, ongewenst grensoverschrijdend seksueel gedrag

Er is de laatste tijd veel gaande rond de hashtag #MeToo, de oproep om #MeToo te gebruiken in social media wanneer je als vrouw met ongewenst grensoverschrijdend seksueel gedrag te maken hebt gehad. Dit gedrag varieert van naroepen en ongewenste aanrakingen tot aanranding en verkrachting.

In eerste instantie liet ik het aan mij voorbij gaan, want dit overkomt bijna iedereen. Bijna iedere vrouw bedoel ik. En toen stopte ik met waar ik mee bezig was. Het is zo “normaal” dat dit “abnormale” gebeurt, dat ik er in ieder geval niet meer bij stil sta. Dit was het moment waarop ik mij realiseerde, dat ik er dus wel bij stil zou moeten staan en duidelijk zou moeten maken, dat heel veel vrouwen dit meemaken en daar last van hebben. Door juist #MeToo te zeggen, hoop ik dat de schaal van dit probleem duidelijk wordt en dat er iets verandert.

Volgens de cijfers van de Rutgers Stichting heeft de helft van de vrouwen niet-fysiek grensoverschrijdend gedrag meegemaakt. Fysiek grensoverschrijdend gedrag heeft 1 op de drie vrouwen tussen de 15 en 24 jaar meegemaakt. 42,2% van de vrouwen tussen de 24 en 70 jaar heeft dit meegemaakt. Opgeteld 73% van de vrouwen vanaf 15 jaar. De daders zijn meestal man.

Mijn man vroeg of ik er ook mee te maken heb gehad. En ja. Ik ook. #MeToo. Ik ben aan het turven geslagen en kwam tot 6 incidenten vóór mijn 12e jaar! En vele incidenten daarna. Niet in de familiesfeer, maar “gewoon” op straat, in de tram, in de trein, bij een vriendinnetje thuis (ik zorgde dat ik nooit meer langs ging als haar vader thuis was), bij een gitaarleraar (subiet gestopt), op het werk, op de roltrap...

Incidenten die in ernst variëren: van zogenaamde grappen, hijgerig gefluister, naar billenknijpen en in het kruis tasten, zoenen, potloodventen, tot de aanranding door een arts op mijn 17e in het ziekenhuis.

De verkeerde vraag

De vraag: “waarom heb je niets gezegd?” komt onmiddellijk op. Laatst zag ik het weer bij De Wereld Draait Door. Het eerste wat Matthijs van Nieuwkerk vroeg was precies deze vraag.

Dat is de verkeerde vraag. Je werkt hiermee “victim blaming”, het slachtoffer verantwoordelijk stellen voor wat haar (of hem) overkomen is, in de hand. Een gesprek over een mogelijke oplossing duw je daarmee weg. De oplossing ligt nooit bij het slachtoffer!

Even voor de duidelijkheid: het slachtoffer is altijd onschuldig! De dader is altijd verantwoordelijk voor zijn eigen keuzes en eigen daden.

Pieter Derks verbaasde zich in zijn NPO1 radio column van deze week over dit onderwerp al, dat hij therapie kreeg toen hij gepest werd, terwijl eigenlijk de pesters aangepakt dienden te worden.

De juiste vraag?

Het eerst komen vragen op als: hoe komt het dat de mannen – het zijn meestal mannen – denken dat ze de vrijheid hebben om dit gedrag te vertonen? En hoe komt het dat de dader hier niet op aangesproken wordt?

Deze vragen vind ik eigenlijk niet zo relevant. In deze wereld waar de meeste slachtoffers, vrouwen èn mannen, meisjes èn jongens, te maken krijgen met geweld door een man, seksueel of anderszins, lijkt me werken aan een oplossing relevanter.

Wat dan wel?

Voor mij is belangrijk dat je handvatten krijgt om er iets tegen te doen als je in je omgeving ongewenst grensoverschrijdend seksueel gedrag ziet. Want als mensen wordt gevraagd waarom ze niet ingegrepen hebben, is het antwoord vaak:

  • Ik wist niet wat ik moest doen, of wat ik moest zeggen;
  • Ik voelde me ongemakkelijk en wilde geen scene maken;
  • Ik heb er niets mee te maken;
  • Iemand anders zal hoop ik wel helpen.

Er is een simpele oplossing hiervoor. ook wel Bystander approach, ofwel Omstander Benadering, ofwel Omstandershulp. Een omstander is iemand die geen dader of slachtoffer is en getuige van een situatie.

Mannen en verantwoordelijkheid

Omdat dit seksueel grensoverschrijdend gedrag voornamelijk door mannen getoond wordt, is steun van mannen om dit te veranderen onontbeerlijk.

Mannen zijn namelijk gevoelig voor wat andere mannen van hun gedrag vinden. En ze zijn er helemaal gevoelig voor als die andere mannen hoger in de hiërarchie staan. Heel kort door de bocht: dat vinden ze belangrijker dan de mening van vrouwen.

Immers, als ze vrouwen echt serieus zouden nemen, zou deze cultuur, waarin een #MeToo nodig is, niet bestaan.

Dus als je dit leest en je bent man èn je wilt je verantwoordelijkheid nemen in deze èn je staat in een groep van mannen (vrienden, collega’s, teamgenoten, familie) wees dan niet stil.

Zoals Jackson Katz in zijn Ted Talk “Geweld tegen vrouwen is een mannenprobleem” zegt: “stilte is een vorm van toestaan”. Dus:

  • Spreek je vriend, collega, teamgenoot, familielid aan die met seksistische grappen of opmerkingen komt en zeg dat je dat niet leuk vind. Andere grap graag.
  • Spreek hem aan wanneer je ziet dat hij in zijn gedrag, verbaal of fysiek, over de grens van een vrouw gaat.

Door dit te doen, creëer je een cultuur waarin voor iedereen duidelijk is wat kan en wat niet kan en waarin ongewenst gedrag onacceptabel is.

Your Heading Here

Reageren is niet mogelijk